cu
Răng thừa là tình trạng một người có số lượng răng nhiều hơn số răng thông thường của bộ răng sữa hoặc bộ răng vĩnh viễn. Răng thừa có thể mọc lộ rõ trên cung hàm hoặc nằm ngầm trong xương hàm mà người bệnh không dễ nhận biết bằng mắt thường. Không phải trường hợp nào có răng thừa cũng cần nhổ. Tuy nhiên, nếu răng thừa làm lệch các răng khác, cản trở quá trình mọc răng hoặc gây ảnh hưởng đến khớp cắn, bác sĩ cần đánh giá để lựa chọn cách xử lý phù hợp.
1. Răng thừa là gì? Thường mọc ở vị trí nào?
Ở người trưởng thành, bộ răng vĩnh viễn thường có 28 răng nếu không tính răng khôn, hoặc tối đa 32 răng khi có đủ bốn răng khôn. Khi số lượng răng vượt quá số lượng thông thường, tình trạng này có thể được gọi là răng thừa, hay răng mọc dư (hyperdontia).
Răng thừa có hình dạng và kích thước khác nhau. Một số răng trông gần giống răng bình thường, trong khi những răng khác có hình nón nhỏ hoặc hình dạng bất thường.
Các vị trí răng thừa thường gặp gồm:
- Giữa hai răng cửa hàm trên: Răng thừa có thể xuất hiện ở vùng giữa hai răng cửa, đôi khi khiến các răng cửa bị thưa hoặc lệch.
- Phía sau răng hàm: Răng thừa có thể mọc gần các răng hàm lớn, gây khó khăn khi vệ sinh nếu nằm ở vị trí khuất.
- Ở vùng răng tiền hàm: Một số trường hợp có răng thừa nằm cạnh hoặc phía trong cung răng.
- Trong xương hàm: Răng thừa mọc ngầm có thể không lộ ra ngoài nhưng vẫn ảnh hưởng đến sự mọc của răng kế cận.
Răng thừa có thể xuất hiện ở trẻ em hoặc người trưởng thành. Tùy vị trí và hướng mọc, tình trạng này có thể không gây triệu chứng hoặc dẫn đến những vấn đề cần điều trị.
2. Nguyên nhân nào khiến răng thừa xuất hiện?
Nguyên nhân chính xác của răng thừa chưa được xác định đầy đủ trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, tình trạng này được cho là có liên quan đến sự phát triển của mầm răng trong giai đoạn hình thành răng.
Một số yếu tố có thể liên quan gồm:
- Yếu tố di truyền: Răng thừa có thể xuất hiện ở nhiều thành viên trong cùng một gia đình. Tiền sử gia đình có người mọc răng thừa là thông tin hữu ích để bác sĩ tham khảo khi thăm khám.
- Bất thường trong quá trình hình thành răng: Sự phát triển của mầm răng có thể tạo ra thêm một mầm răng, dẫn đến sự xuất hiện của răng thừa.
- Một số tình trạng di truyền hoặc phát triển: Răng thừa đôi khi liên quan đến một số hội chứng nhất định. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp không nên tự suy luận có bệnh lý nền chỉ dựa trên dấu hiệu này.
- Răng thừa không đơn giản là do răng mọc chen chúc hoặc do vệ sinh răng miệng chưa tốt. Vì vậy, không thể phòng ngừa hoàn toàn bằng việc đánh răng hay thay đổi chế độ ăn uống.
3. Răng thừa có nguy hiểm không?
Mức độ ảnh hưởng của răng thừa phụ thuộc vào số lượng, vị trí, hướng mọc và mối liên quan với các răng bên cạnh. Một số trường hợp không gây khó chịu, nhưng cũng có trường hợp làm phát sinh vấn đề về răng miệng.
Cản trở răng vĩnh viễn mọc
Ở trẻ đang thay răng, răng thừa có thể cản trở răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí hoặc khiến răng mọc chậm hơn dự kiến. Nếu không được đánh giá kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cung răng.
Làm răng mọc lệch hoặc chen chúc
Răng thừa chiếm thêm khoảng trống trên cung hàm, có thể đẩy các răng kế cận lệch khỏi vị trí thông thường. Tùy trường hợp, người bệnh có thể gặp tình trạng răng cửa thưa, xoay hoặc chen chúc.
Gây khó khăn khi vệ sinh răng miệng
Răng thừa mọc ở vị trí khuất hoặc chen giữa các răng có thể khiến thức ăn dễ mắc lại. Nếu làm sạch không hiệu quả, nguy cơ sâu răng và viêm nướu tại khu vực này có thể tăng lên.
Hình thành nang quanh răng ngầm
Một số răng thừa mọc ngầm có thể liên quan đến tổn thương dạng nang quanh thân răng. Đây không phải biến chứng xảy ra ở tất cả mọi người, nhưng là một lý do khiến bác sĩ cần đánh giá vị trí răng thừa trên phim chẩn đoán khi có chỉ định. Người bệnh nên thăm khám nếu phát hiện răng mọc bất thường, răng vĩnh viễn chậm mọc, sưng đau hoặc có dấu hiệu lệch răng. Không nên tự nhổ hay cố tác động vào răng tại nhà.
4. Răng thừa được chẩn đoán và xử lý như thế nào?
Để xác định có răng thừa hay không, bác sĩ sẽ kiểm tra số lượng răng, vị trí mọc, tình trạng nướu và các răng lân cận. Nếu nghi ngờ có răng thừa mọc ngầm hoặc cần đánh giá mối liên quan với chân răng khác, bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang hoặc phương tiện chẩn đoán hình ảnh phù hợp.
Cách xử lý được lựa chọn dựa trên kết quả thăm khám.
- Theo dõi định kỳ: Nếu răng thừa không gây triệu chứng, không ảnh hưởng đến răng kế cận và không có dấu hiệu bệnh lý, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi thay vì nhổ ngay. Người bệnh cần tái khám theo lịch được hướng dẫn.
- Nhổ răng thừa: Bác sĩ có thể chỉ định nhổ khi răng thừa cản trở răng vĩnh viễn mọc, gây lệch răng, làm tăng nguy cơ bệnh lý hoặc ảnh hưởng đến kế hoạch chỉnh nha. Với răng mọc ngầm, việc nhổ có thể cần thủ thuật phẫu thuật tùy vị trí và độ sâu.
- Kết hợp chỉnh nha: Nếu răng thừa đã khiến các răng khác lệch vị trí hoặc gây thiếu khoảng trên cung hàm, người bệnh có thể cần chỉnh nha sau khi xử lý răng thừa. Thời điểm điều trị phụ thuộc vào tuổi, mức độ sai lệch và tình trạng mọc răng.
Không phải mọi răng thừa đều phải nhổ. Việc can thiệp cần cân nhắc lợi ích và nguy cơ, đặc biệt ở trẻ em khi chân răng và xương hàm vẫn đang phát triển.
5. Có răng thừa thì có niềng răng được không?
Người có răng thừa vẫn có thể niềng răng trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, bác sĩ cần đánh giá vị trí răng thừa, mức độ chen chúc và ảnh hưởng của răng này đến kế hoạch dịch chuyển răng. Nếu răng thừa cản trở việc sắp xếp răng, bác sĩ có thể cân nhắc nhổ trước hoặc trong quá trình chỉnh nha. Trong trường hợp răng thừa mọc ngầm, cần đánh giá kỹ mối liên quan với chân răng lân cận để hạn chế nguy cơ tổn thương khi can thiệp.
Nếu răng thừa không ảnh hưởng đến khớp cắn hoặc kế hoạch điều trị, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi. Quyết định không nên dựa trên số lượng răng đơn thuần mà cần căn cứ vào khám lâm sàng và hình ảnh chẩn đoán. Tại Nha khoa OneWay, khách hàng có thể trao đổi với bác sĩ về tình trạng răng mọc bất thường, nhu cầu chỉnh nha và các phương án xử lý phù hợp. Sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ giải thích liệu răng thừa có cần nhổ hay không, thời điểm can thiệp và kế hoạch điều trị tiếp theo nếu cần.
Răng thừa là tình trạng có thêm răng ngoài số lượng thông thường của bộ răng sữa hoặc răng vĩnh viễn. Tùy vị trí và mức độ ảnh hưởng, răng thừa có thể cần theo dõi, nhổ bỏ hoặc kết hợp chỉnh nha. Nếu phát hiện răng mọc bất thường, răng vĩnh viễn chậm mọc hoặc răng trên cung hàm dịch chuyển không đều, bạn nên thăm khám tại Nha khoa OneWay để được đánh giá và tư vấn hướng xử lý phù hợp.
